ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İranlı üst düzey yetkililerle müzakere yapmak üzere İsviçre’ye gidiyor. 21 Haziran 2026’da, İsviçre’nin Obbuergen kentinde, Vance, İran’daki devam eden savaşın sona erdirilmesine yönelik geçici bir anlaşmayı tamamlamak amacıyla İran temsilcileriyle bir araya gelecek.
Neler oldu?
Vance’in, İsviçre’deki bir tatil köyünde, İran Parlamento Başkanı Mohammad Bagher Qalibaf ve Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi gibi önemli İran figürleriyle görüşmesi bekleniyor. Bu toplantı, bir hafta önce imzalanan ve küresel güvenlik ile ekonomi üzerinde etkili kritik detayların müzakere edileceği “60 günlük sprint” olarak adlandırılan süreci başlatan bir anlaşmanın ardından gerçekleşiyor. Vance, “Şu anda önümüzdeki soru, birlikte ne kadar daha fazla şey başarabiliriz?” dedi.[2]
Bu görüşmeler, özellikle İran destekli Hezbollah’ın Lübnan’daki çatışması ve devam eden İsrail askeri eylemleri ile ilgili artan gerilimler arasında ortaya çıkıyor. İranlı yetkililer daha önce, anlaşmanın uygulanmasının düşmanlıkların sona ermesiyle başlaması gerektiğini vurgulayarak, nükleer program hakkına sahip olduklarını belirtmişlerdi.[3]
Neden önemli?
İran çatışmasının çözümünün sadece bölgesel istikrarı değil, aynı zamanda küresel petrol piyasalarını da etkilediği için riskler son derece yüksek. Küresel petrol arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı, bu tartışmaların odak noktası olmaya devam ediyor. Herhangi bir kesinti, uluslararası enerji fiyatları ve arzı üzerinde derin etkiler yaratabilir.
Arka plan
14 Haziran 2026’da, askeri eylemleri durdurmayı ve ABD’nin İran’ın nükleer programı ile ilgili müzakerelere erişimini güvence altına almayı amaçlayan kırılgan bir geçici anlaşma sağlandı. Ancak, Lübnan’daki artan şiddet ve İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapattığına dair iddiaları nedeniyle anlaşma hemen baskı altına girdi.[1]
Bu görüşmelerin arka planında, özellikle 2018’de 2015 nükleer anlaşmasından çekilme ile birlikte gerginleşen ABD-İran ilişkileri yer alıyor. Bu bağlam, her iki tarafın önceki şikayetleriyle başa çıkarken yeni bir işbirliği çerçevesi kurmaya çalıştığı için mevcut müzakereleri karmaşık hale getiriyor.
Sonraki adımlar
Vance’in ilk toplantılarının ardından, İranlı yetkililer ve Pakistan ile Katar’dan arabulucuların katılacağı daha fazla görüşme planlanıyor ve geçen hafta belirlenen 60 günlük süre içinde bir anlaşmanın tamamlanması öncelikli hedef olarak belirlendi.
